Η Κούβα βιώνει μια βαθιά και πολυεπίπεδη κρίση
Η Κούβα βιώνει μια βαθιά και πολυεπίπεδη κρίση, η οποία έχει ενταθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, κυρίως λόγω της αυξημένης πίεσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σχεδόν τρεις μήνες μετά την επιβολή ενός de facto πετρελαϊκού αποκλεισμού, η καθημερινότητα των πολιτών έχει επηρεαστεί δραματικά. Οι διακοπές ρεύματος είναι πλέον συχνές και εκτεταμένες, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες περιορίζεται, ενώ η γενικότερη λειτουργία της κοινωνίας έχει διαταραχθεί.
Η κρίση έχει τις ρίζες της στο μακροχρόνιο οικονομικό εμπάργκο που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1960, το οποίο έχει επηρεάσει σοβαρά την ανάπτυξη της χώρας. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις επιδείνωσαν την κατάσταση. Οι ΗΠΑ διέκοψαν τη ροή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, βασικό προμηθευτή της Κούβας, και άσκησαν πιέσεις και σε άλλες χώρες, όπως το Μεξικό, ώστε να σταματήσουν τις εξαγωγές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Κούβα να βρεθεί με σοβαρή έλλειψη καυσίμων, τα οποία είναι απαραίτητα τόσο για τις μεταφορές όσο και για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η έλλειψη πετρελαίου έχει οδηγήσει σε επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης. Οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας αδυνατούν να λειτουργήσουν κανονικά, προκαλώντας συχνές διακοπές ρεύματος, ακόμη και σε εθνικό επίπεδο. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει και την υδροδότηση, καθώς τα συστήματα άντλησης νερού εξαρτώνται από την ηλεκτρική ενέργεια. Ως αποτέλεσμα, πολλοί πολίτες δεν έχουν σταθερή πρόσβαση ούτε σε πόσιμο νερό.
Οι συνέπειες είναι εμφανείς σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής. Τα νοσοκομεία δυσκολεύονται να λειτουργήσουν, με δεκάδες χιλιάδες ασθενείς να περιμένουν χειρουργικές επεμβάσεις που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν. Οι δημόσιες συγκοινωνίες έχουν περιοριστεί σημαντικά λόγω έλλειψης καυσίμων, ενώ τα απορρίμματα συσσωρεύονται στους δρόμους, καθώς τα απορριμματοφόρα δεν μπορούν να κινηθούν. Παράλληλα, οι πολίτες καταφεύγουν σε αυτοσχέδιες λύσεις, όπως η χρήση φωτιάς για τη θέρμανση νερού.
Η ήδη εύθραυστη ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται, με την πρόσβαση σε βασικά αγαθά να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Η εκπαίδευση επίσης επηρεάζεται, καθώς η έλλειψη ρεύματος και διαδικτύου δυσχεραίνει τη λειτουργία των πανεπιστημίων και των σχολείων.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια αρχίζει να εκδηλώνεται πιο έντονα. Αν και οι διαμαρτυρίες είναι σπάνιες στην Κούβα, πρόσφατα καταγράφηκαν κινητοποιήσεις πολιτών στην Αβάνα, με ανθρώπους να βγαίνουν στους δρόμους εκφράζοντας την αγανάκτησή τους. Φοιτητές πραγματοποίησαν ειρηνικές διαδηλώσεις, επισημαίνοντας ότι οι συνθήκες δεν τους επιτρέπουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης και δηλώνει ότι αναζητά λύσεις, όπως η αύξηση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας και η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών. Ωστόσο, οι προκλήσεις είναι μεγάλες και η επίλυση της κρίσης δεν φαίνεται άμεση.
Συμπέρασμα:Η κρίση στην Κούβα αποτελεί αποτέλεσμα τόσο εξωτερικών πιέσεων (ουσιαστικά μόνο των Η.Π.Α.) όσο και εσωτερικών αδυναμιών, με τον πρόσφατο περιορισμό της πρόσβασης σε πετρέλαιο να λειτουργεί ως καταλύτης. Οι επιπτώσεις αγγίζουν κάθε τομέα της κοινωνίας, δημιουργώντας μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση χωρίς κανένας οργανισμός -επίσημα τουλάχιστον - να ενδιαφέρεται. Χωρίς ουσιαστική αλλαγή είτε στις διεθνείς σχέσεις είτε στην ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας, η κρίση είναι πιθανό να συνεχιστεί και να επιδεινωθεί περαιτέρω. Η αιτία αλλά και η λύση του προβλήματος είναι τελικά μια και μόνη : Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δηλαδή απλά... Τράμπ.
Κείμενο: Κώστας Κανάκας
