Το Θρίλερ με τα 120 Δισεκατομμύρια της Τεχεράνης
Το Θρίλερ με τα 120 Δισεκατομμύρια της Τεχεράνης
Το «Μεγάλο Πάγωμα»: Ο αόρατος πόλεμος των 120 δισ. δολαρίων που στραγγαλίζει το Ιράν
Ενώ οι πύραυλοι και τα drones κυριαρχούν στους τίτλους των ειδήσεων για τη Μέση Ανατολή, ένας παράλληλος, αόρατος πόλεμος διεξάγεται εδώ και δεκαετίες σε τραπεζικά συστήματα, δικαστικές αίθουσες και διπλωματικά γραφεία. Στο επίκεντρο αυτής της σύγκρουσης βρίσκεται ένας «φυλακισμένος» θησαυρός: τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, που εκτιμάται ότι αγγίζουν τα 120 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για το απόλυτο γεωπολιτικό «όμηρο», ένα διαπραγματευτικό χαρτί που η Δύση κρατά σφιχτά, την ώρα που η Τεχεράνη πασχίζει να βρει οικονομική ανάσα.
Ένα παζλ διασκορπισμένο σε όλο τον κόσμο
Τα κεφάλαια αυτά δεν βρίσκονται σε μια κεντρική αποθήκη. Αντίθετα, συνθέτουν ένα εξαιρετικά σύνθετο παζλ από καταθέσεις, ομόλογα, ακίνητα, ακόμα και ράβδους χρυσού, διασκορπισμένα σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος «κουμπαράς», με περισσότερα από 20 δισ. δολάρια από πωλήσεις πετρελαίου να λιμνάζουν στις τράπεζές της. Παρά τη στενή εμπορική σχέση των δύο χωρών, το Πεκίνο δεν ρισκάρει να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να χρησιμοποιεί αυτά τα χρήματα μόνο για την αγορά κινεζικών προϊόντων – μια μορφή σύγχρονου «αντιπραγματισμού».
Αντίστοιχα, στο Κατάρ παίζονται μερικά από τα πιο σκληρά διπλωματικά θρίλερ. Τα 6 δισ. δολάρια που μεταφέρθηκαν εκεί το 2023 ως αντάλλαγμα για απελευθέρωση κρατουμένων, παραμένουν «κλειδωμένα» μετά τις εξελίξεις της 7ης Οκτωβρίου. Σήμερα, η τύχη τους φέρεται να αποτελεί το βασικό «δέλεαρ» σε μυστικές συνομιλίες που λαμβάνουν χώρα στο Ισλαμαμπάντ, με φόντο την ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ.
Από τα ακίνητα της Νέας Υόρκης στις μετοχές της Thyssen Krupp
Η έκταση της ιρανικής περιουσίας που παραμένει «στον πάγο» προκαλεί ίλιγγο. Μόνο στις ΗΠΑ, ακίνητα αξίας άνω των 50 εκατομμυρίων δολαρίων παραμένουν δεσμευμένα από την εποχή της Επανάστασης του 1979. Στην Ευρώπη, το Ίδρυμα Alavi κατέχει εμπορικά κέντρα και κτίρια πρεσβειών των οποίων η αξία έχει εκτοξευθεί, αλλά η εκμετάλλευσή τους παραμένει νομικά αδύνατη.
Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση των διεθνών επενδύσεων. Πριν από τις κυρώσεις, το Ιράν είχε τοποθετηθεί σε κολοσσούς όπως η γερμανική ThyssenKrupp. Σήμερα, τα μερίσματα αυτών των μετοχών συγκεντρώνονται σε ειδικούς λογαριασμούς στους οποίους η Τεχεράνη δεν έχει πρόσβαση, ενώ αποθέματα σε χρυσό παραμένουν δεσμευμένα σε τράπεζες της Ελβετίας και της Τουρκίας.
Το «αγκάθι» των δικαστικών αποζημιώσεων
Πέρα από την πολιτική βούληση του Λευκού Οίκου, υπάρχει ένα ανυπέρβλητο νομικό εμπόδιο: οι δικαστικές αποφάσεις. Αμερικανικά δικαστήρια έχουν επιδικάσει αποζημιώσεις ύψους 40-50 δισ. δολαρίων σε οικογένειες θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων. Αυτό σημαίνει πως ακόμα και αν υπάρξει πολιτική συμφωνία, ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων είναι «δεσμευμένο» από το δικαστικό σύστημα, λειτουργώντας ως αυτόνομος μοχλός πίεσης που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί εύκολα να παρακάμψει.
Η ανθρωπιστική κρίση πίσω από τους αριθμούς
Όμως, η οικονομική ασφυξία δεν είναι απλώς μια άσκηση επί χάρτου. Για τους 88 εκατομμύρια Ιρανούς, το «πάγωμα» των δισεκατομμυρίων μεταφράζεται σε έναν εφιάλτη στην καθημερινότητα.
Πληθωρισμός στο 50%: Το εθνικό νόμισμα καταρρέει, μετατρέποντας το κρέας και τα είδη πρώτης ανάγκης σε είδη πολυτελείας.
Υγεία υπό πολιορκία: Παρά τους ανθρωπιστικούς διαύλους (όπως ο μηχανισμός SHTA της Ελβετίας), ο φόβος των τραπεζών προκαλεί τρομακτικές ελλείψεις σε φάρμακα για καρκινοπαθείς.
Η φυγή των εγκεφάλων: Η έλλειψη προοπτικής οδηγεί τη νέα γενιά επιστημόνων εκτός χώρας, στερώντας από το Ιράν το πιο δυναμικό του κομμάτι.
Το «καταφύγιο» των Crypto και η επόμενη μέρα
Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σπάσει τον κλοιό, η Τεχεράνη έχει στραφεί στα κρυπτονομίσματα, χρησιμοποιώντας το πλεόνασμα ενέργειάς της για την παραγωγή Bitcoin. Αυτή η κίνηση έχει μεταφέρει το πεδίο της μάχης στον ψηφιακό χώρο, με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ να εξαπολύει ένα «κυνήγι μαγισσών» για τον εντοπισμό και τη δέσμευση ιρανικών ψηφιακών πορτοφολιών.
Καθώς οι συζητήσεις για την επόμενη φάση στη Μέση Ανατολή εντείνονται, το ερώτημα παραμένει: Θα ανοίξουν οι «κρουνοί» των 120 δισ. δολαρίων για να στηρίξουν μια εύθραυστη ειρήνη ή θα παραμείνουν το όπλο που θα οδηγήσει την περιοχή σε μια νέα περίοδο αστάθειας; Όπως σημειώνουν αναλυτές της Wall Street Journal, σε αυτόν τον πόλεμο, οι κεντρικοί τραπεζίτες αποδεικνύονται εξίσου καθοριστικοί με τους στρατηγούς στα πεδία των μαχών.
Κείμενο Κώστας Κανάκας
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΙ ΑΥΤΟ Ο νέος Ούγγρος Πρωθυπουργός Σκιαγραφεί την πολιτική του
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΙ ΑΥΤΟ Η Ελλάδα του 2050 Ποιός Θα Ζει σε Αυτή τη Χώρα
ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ
